Posts in prawo spółek

Prosta spółka akcyjna – dlaczego warto wybrać właśnie tę formę prowadzenia działalności gospodarczej?

30 listopada, 2022 Autor prawo spółek 0 thoughts on “Prosta spółka akcyjna – dlaczego warto wybrać właśnie tę formę prowadzenia działalności gospodarczej?”

Prosta spółka akcyjna (PSA lub Spółka) jest trzecim rodzajem spółki kapitałowej, obecnej w polskim systemie prawnym. Obok znanych szeroko spółki akcyjnej i chętnie wybieranej do prowadzenia działalności spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, prosta spółka akcyjna jest podmiotem posiadającym pełną osobowość prawną, tak jak pozostałe wyżej nadmienione spółki kapitałowe. Niemniej jednak, posiada ona również cechy spółek osobowych.

Co nowego ustawodawca wprowadził w ramy regulacji o PSA i czym spółka ta wyróżnia się spośród pozostałych?

Zamysłem prawodawcy, podczas tworzenia regulacji dotyczących PSA, było z pewnością uchwycenie najlepszych rozwiązań, prawidłowo funkcjonujących już w ramach regulacji spółki z o.o. oraz spółki akcyjnej, dokonanie ich integracji i zaimplementowanie ich w ramy nowych przepisów konstytuujących byt prostej spółki akcyjnej, przy jednoczesnym wyciągnięciu wniosków z wcześniejszych, nietrafionych pomysłów legislacyjnych. Głównymi kwestiami, które przede wszystkim wyróżniają prostą spółkę akcyjną na tle pozostałych spółek kapitałowych, są:

  1. brak kapitału zakładowego (zamiast niego wprowadzono kapitał akcyjny),
  2. możliwość dokonywania wypłat z kapitału akcyjnego,
  3. możliwość wniesienia wkładu na pokrycie akcji w postaci świadczenia usług lub pracy,
  4. brak obowiązku wniesienia wkładów pieniężnych przed rejestracją Spółki,
  5. wprowadzenie kilku sposobów emisji akcji, ułatwiających pozyskanie funduszy bez jednoczesnej utraty kontroli nad Spółką przez założycieli/dotychczasowych właścicieli,
  6. możliwość wyboru modelu zarządzania Spółką.

Warto pamiętać, że w odróżnieniu od spółki akcyjnej, prostą spółkę akcyjną można zarejestrować przez Internet w systemie S24. Oznacza to, że rejestracja prostej spółki akcyjnej może nastąpić błyskawicznie (nawet przed upływem doby, lecz nie później niż w ciągu 7 dni), bez konieczności wielotygodniowego oczekiwania na rozpatrzenie naszego wniosku przez sąd rejestrowy, jak ma to miejsce w przypadku zwykłej spółki akcyjnej.

Brak kapitału zakładowego.

Z pewnością jedną z największych różnic dzielących PSA od pozostałych spółek kapitałowych jest brak kapitału zakładowego prostej spółki akcyjnej. Decyzja ustawodawcy o rezygnacji z wprowadzenia instytucji kapitału zakładowego w ramy regulacji o prostej spółce akcyjnej i skonstruowaniu nowej instytucji – kapitału akcyjnego – była fundamentalna dla architektury struktury majątkowej PSA. Kapitał akcyjny prostej spółki akcyjnej cechuje się dużą elastycznością oraz znaczną odmiennością względem kapitałów zakładowych pozostałych spółek kapitałowych, jak również spółki komandytowo-akcyjnej. Wysokość minimalna kapitału akcyjnego na poziomie 1 złotego wskazuje, że jest to kapitał, który może  być jedynie traktowany jako kapitał symboliczny. Ponadto ustawodawca, po spełnieniu warunków i wymogów z art. 30015 Kodeksu spółek handlowych, umożliwił akcjonariuszom podejmowanie uchwał o dokonywaniu wypłat na rzecz akcjonariuszy, które pochodzić mogą także z kapitału akcyjnego. Dotychczas takie wypłaty z kapitałów zakładowych innych spółek kapitałowych nie były i nadal nie są możliwe. Wynika to ze stałego charakteru kapitałów zakładowych spółki z o.o. i spółki akcyjnej, którym apriorycznie narzucono funkcje informacyjne i ochronne (jakkolwiek trudno powiedzieć o funkcji ochronnej w przypadku minimalnego kapitału zakładowego spółki z o.o. na poziomie 5.000 złotych). Wracając jednak do PSA, zaznaczyć należy, iż możliwość dokonania wypłaty z kapitału akcyjnego wynika z faktu rozłączenia kapitału akcyjnego PSA od akcji. Wyrazem tego są przede wszystkim zakaz wskazywania w umowie PSA wysokości kapitału akcyjnego oraz możliwość wniesienia wkładu na pokrycie akcji w postaci świadczenia usług lub pracy. Łatwo więc można zauważyć, że prawa majątkowe (prawo do dywidendy, prawo do zaliczki na poczet dywidendy itp.) oraz prawa korporacyjne (prawo do udziału w Walnych Zgromadzeniach Akcjonariuszy, prawo głosu w ramach WZA itp.) przysługujące akcjonariuszom PSA z tytułu posiadanych przez nich akcji, nie są połączone z kapitałem akcyjnym, lecz jedynie z tymi właśnie akcjami. Takie cechy kapitału akcyjnego, ujęte razem ze szczególnym rodzajem akcji – akcje założycielskie (niezależnie od ilości emisji akcji, co do zasady akcje założycielskie nie tracą siły głosu) – ułatwiają pozyskiwanie funduszy Spółce, bez konieczności lub ryzyka utraty siły głosu przez pierwotnych właścicieli/założycieli danej prostej spółki akcyjnej.

Wypłaty z kapitału akcyjnego.

W prostej spółce akcyjnej, jako jedynej spółce kapitałowej, możliwe jest dokonanie wypłaty na rzecz akcjonariuszy, której część lub całość pochodzić może z kapitału akcyjnego. Zmiana wysokości kapitału akcyjnego, wynikająca z takiej wypłaty, nie stanowi zmiany umowy PSA. Jest to możliwość wartościowa szczególnie z punktu widzenia akcjonariuszy, gdyż mogą oni podjąć decyzję o wycofaniu części środków, zainwestowanych w Spółkę, bez konieczności wizyty u notariusza. Warto zaznaczyć jednak, że wypłata z kapitału akcyjnego musi spełniać pewne kryteria. Przeprowadzone muszą zostać test bilansowy oraz test wypłacalności, a w przypadku zamiaru dokonania wypłaty z kapitału akcyjnego, stanowiącej przynajmniej 5% sumy zobowiązań spółki wynikającej z zatwierdzonego sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy, Spółka będzie musiała przeprowadzić postępowanie konwokacyjne (tj. ogłoszenie o zmniejszeniu wysokości kapitału akcyjnego i wezwanie wierzycieli Spółki do zgłoszenia roszczeń). In fine, procedurę wypłaty z kapitału akcyjnego dopełnić musi właściwy sąd rejestrowy, do którego zgłosić należy zmianę wysokości kapitału akcyjnego. Zgłoszenie to stanowi swoistą kontrolę sądową wypłat z kapitału akcyjnego PSA, której poddać się musi Spółka. Stosowne postanowienie sądu rejestrowego o wpisie do KRS zmiany wysokości kapitału akcyjnego Spółki pozwoli wreszcie na dokonanie stosownej wypłaty. Taka procedura, umożliwiająca dokonanie wypłaty z kapitału akcyjnego, trwać może (w zależności od wysokości wypłaty) od dwóch tygodni do ponad trzech miesięcy.

Praca i usługi na pokrycie akcji.

Kolejną konsekwencją wprowadzenia w ramy regulacji o PSA instytucji kapitału akcyjnego jest możliwość pokrycia akcji wkładem w postaci świadczenia pracy lub usług. Dzięki rezygnacji z kapitału zakładowego na rzecz kapitału akcyjnego oraz rozłączności akcji względem kapitału akcyjnego, prostej spółki akcyjnej de facto nie dotyczy zakaz pokrycia akcji poprzez wniesienie wkładu polegającego na świadczeniu pracy lub usług na rzecz Spółki. Oznacza to, że akcjonariusze (najczęściej założyciele) posiadający odpowiednie umiejętności, potrzebne Spółce, mogą objąć jej akcje i pokryć je świadczeniem pracy i usług. Wskazana regulacja stanowi ukłon w szczególności w stronę tych, którzy posiadają tzw. know-how wartościowy dla Spółki, lecz nie posiadają wystarczających środków na zrealizowanie swoich pomysłów biznesowych i zmuszeni są poszukiwać inwestorów.

Wniesienie wkładów przed rejestracją Spółki?

W przeciwieństwie do regulacji konstytuujących byt spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które wymagają od wspólników wniesienia wkładów przed rejestracją Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym, akcjonariusze prostej spółki akcyjnej nie muszą wnosić wkładów do Spółki przed jej rejestracją, ponieważ mogą to uczynić najpóźniej przed upływem 3 lat od dnia rejestracji Spółki w rejestrze przedsiębiorców. Jest to regulacja (brak obowiązku wniesienia całości lub części wkładów do spółki przed rejestracją) cechująca raczej spółki osobowe, lecz zestawiając powyższe z możliwością pokrycia akcji poprzez świadczenie pracy lub usług, widoczny staje się osobowy charakter prostej spółki akcyjnej, kładący nacisk na człowieka i aspekty z nim związane (praca, wiedza), bardziej niż ma to miejsce w przypadku pozostałych spółek kapitałowych.

Emisje akcji.

Jak już wspomniano wcześniej, zmiana wysokości kapitału akcyjnego nie stanowi zmiany umowy Spółki. Wynika to z niemożności uwzględnienia wysokości kapitału akcyjnego w umowie Spółki oraz z rozłączności akcji od kapitału akcyjnego. Przez to, że kapitał akcyjny nie jest wskazywany w umowie PSA, to umowa Spółki nie musi zostać zmieniana przy każdorazowej zmianie wysokości kapitału akcyjnego (np. w przypadku wypłaty z kapitału akcyjnego) W przeciwieństwie do zakazu zamieszczenia informacji o wysokości kapitału akcyjnego w umowie Spółki, jako jeden z elementów koniecznych tej umowy wskazuje się liczbę, serie i numery akcji, związane z nimi uprzywilejowanie, akcjonariuszy obejmujących poszczególne akcje oraz cenę emisyjną akcji. Wobec tego, jak można się spodziewać, zmianę umowy Spółki stanowić będą zwykła emisja akcji oraz warunkowa emisja akcji. Takie emisje akcji będą każdorazowo musiały zostać zaprotokołowane notarialnie. W ramach dygresji warto wskazać, że zwykła emisja akcji sprowadzać się będzie do podjęcia stosownych uchwał Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy o emisji (i jednocześnie zmiany umowy PSA) oraz przyjęcia tekstu jednolitego zmienionej umowy, a także zawarcia stosownych umów objęcia udziałów (co najmniej w formie dokumentowej). Co się tyczy warunkowej emisji akcji, wskazać trzeba, że dedykowana jest ona konkretnym adresatom, którym na podstawie osobnych porozumień ze Spółką (warranty subskrypcyjne, osobna umowa ze spółką, obligacje z prawem pierwszeństwa lub obligacje zamienne), pozostają uprawnione (nie zobowiązane!) do objęcia akcji PSA, powstałych w wyniku dokonanej warunkowej emisji akcji. Akcje wyemitowane w trybie warunkowym obejmowane są w drodze złożenia Spółce pisemnego oświadczenia o objęciu takich akcji. Poza wskazanymi powyżej dwoma trybami emisji akcji (zwykła i warunkowa), możliwe jest dokonanie również emisji akcji w ramach trzeciego trybu – emisji autoryzowanej. Następuje ona poprzez wprowadzenie do umowy PSA uprawnienia zarządu/rady dyrektorów do wyemitowania określonej liczby akcji w ciągu maksymalnie 5 lat od dnia nadania takiego uprawnienia organowi zarządzającemu i ten rodzaj emisji w szczególności warto zwięźle omówić. Zaznaczenia ponadto wymaga, że w ramach autoryzowanej  emisji akcji wyemitowane mogą zostać jedynie akcje zwykłe, w liczbie nie większej niż 1/4 liczby wszystkich akcji Spółki z dnia nadania takiego uprawnienia organowi zarządzającemu Spółką. Dostrzec zatem należy, że nie trzeba zmieniać umowy Spółki dokonując emisji akcji korzystając z nadanego w umowie PSA uprawnienia, ponieważ uprzednio zmieniono już umowę Spółki w taki sposób, aby emisji autoryzowanej dokonać mógł organ zarządzający Spółką, na podstawie podejmowanej przez siebie stosownej uchwały. Autoryzowaną emisję akcji można porównać do podniesienia kapitału zakładowego spółki akcyjnej, do granicy docelowej wysokości kapitału zakładowego, ustalonej w ramach statutu spółki akcyjnej. Autoryzowana emisja akcji nie stanowi zmiany umowy Spółki, wobec czego nie jest wymagana do jej dokonania forma aktu notarialnego, a decyzję o emisji autoryzowanej podejmuje organ zarządzający Spółką w drodze stosownej uchwały. Akcje wyemitowane w ramach omawianego trybu obejmowane są w drodze zawarcia ze Spółką stosownej umowy objęcia akcji.

Ponadto, co generalnie tyczy się emisji akcji, warto wspomnieć, że prawodawca wprowadził w ramy Kodeksu spółek handlowych szczególny rodzaj przywileju na akcjach PSA – akcje założycielskie. Uprzywilejowanie założycielskie polega na tym, że każda kolejna emisja nowych akcji nie może naruszać określonego minimalnego stosunku liczby głosów z akcji założycielskich do pozostałych akcji, niebędących założycielskimi, co oznacza, że siła głosu z akcji założycielskich wzrasta odpowiednio proporcjonalnie do liczby i siły głosu nowo wyemitowanych akcji. Tytułem dygresji warto wskazać jeszcze, że w uchwale o kolejnej emisji akcji należy również wskazać liczbę głosów, jaką posiadać będą akcje założycielskie po uwzględnieniu w rejestrze przedsiębiorców nowo dokonanej emisji akcji.

Dualistyczny i monistyczny model zarządzania Spółką.

W dotychczasowym porządku prawnym, tj. przed dniem 1 lipca 2021 r., spółką kapitałową zarządzać można było i prowadzić jej sprawy jedynie poprzez stosowanie modelu dualistycznego. W ramach modelu dualistycznego to zarząd prowadzi sprawy spółki kapitałowej i reprezentuje jej interesy, a kontrolę nad jej funkcjonowaniem sprawuje (jeżeli została powołana) rada nadzorcza. Prosta spółka akcyjna również oferuje model dualistyczny zarządzania i nadzoru, ale poza tym daje również możliwość zastosowania modelu monistycznego zarządu i nadzoru. Model monistyczny – możliwy w ramach struktury prostej spółki akcyjnej –  charakteryzuje się skupieniem osób posiadających uprawnienia zarządcze oraz osób uprawnionych do kontroli (nadzoru) funkcjonowania Spółki w ramach jednego organu: rady dyrektorów. Rada dyrektorów może składać się z dyrektorów wykonawczych, działających na wzór zarządu w dualistycznym systemie oraz dyrektorów niewykonawczych, sprawujących kontrolę nad funkcjonowaniem i działalnością Spółki, tak jak czynią to rady nadzorcze. Taki podział ma miejsce jedynie w sytuacji, w której jednemu lub kilku dyrektorom powierzono prowadzenie przedsiębiorstwa, a pozostałym nie, czyniąc wówczas tych pierwszych dyrektorami wykonawczymi, a tych drugich niewykonawczymi, sprawującymi kontrolę nad działalnością i funkcjonowaniem Spółki. Stosując model monistyczny, zakładając wieloosobowość danej rady dyrektorów, można doprowadzić do wprowadzenia w procesy decyzyjne Spółki pożądanego elementu nadzorczego, obecnego każdorazowo podczas podejmowania kluczowych i codziennych decyzji zarządczych. Takie wykorzystanie systemu monistycznego uwydatnić może elastyczny charakter rady dyrektorów, usprawniający podejmowanie kluczowych dla Spółki decyzji i właśnie ten aspekt przede wszystkim przemawia za wykorzystaniem  monistycznego modelu zarządzania Spółką. Jeśli jednak rada dyrektorów miałaby składać się jedynie z jednego członka lub kilku, lecz bez podziału na dyrektorów wykonawczych i niewykonawczych, wówczas taka rada dyrektorów działałaby bardzo podobnie do zarządu.

Podsumowanie.

Zestawiając łącznie całość powyższych rozważań, można dostrzec dość szeroki wachlarz możliwości, oferowany przez prostą spółkę akcyjną, a także znacznie większą elastyczność w zakresie przystępowania do spółki nowych akcjonariuszy. Kwestie takie jak zastąpienie kapitału zakładowego symbolicznym kapitałem akcyjnym, możliwość pokrycia akcji świadczeniem pracy lub usług na rzecz spółki, możliwość emitowania akcji przez zarząd spółki, możliwość dokonywania wypłat z kapitału akcyjnego, wymóg wniesienia wkładów pieniężnych dopiero po 3 latach od rejestracji Spółki, , a także skupienie funkcji zarządczych oraz kontrolnych w ramach jednego, nowego organu – rady dyrektorów, z pewnością mogą zachęcać kolejne podmioty do podjęcia decyzji o wyborze tej formy prawnej prowadzenia działalności. Można to zrobić zarówno zakładając nową prostą spółkę akcyjną, jak i przekształcając w PSA inną, już istniejącą  spółkę..

W razie jakichkolwiek pytań dotyczących tworzenia oraz funkcjonowania prostych spółek akcyjnych, zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią:

– e-mail: sekretariat@lukomski-niklewicz.pl

– tel. +48 509 428 522 lub +48 604 430 051

 

Autor:

Hubert Olszak

FORMY FINANSOWANIA KLUBU SPORTOWEGO Z BUDŻETU JEDNOSTKI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO, CZĘŚĆ 1 – DOTACJA CELOWA NA PODSTAWIE PRZEPISÓW USTAWY O SPORCIE

Siedziba kancelarii

ul. Swojska 21a
60-592 Poznań
tel: +48 604 430 051
+48 509 428 522

Wszelkie prawa zastrzeżone

© 2019 Łukomski Niklewicz Adwokacka Spółka Partnerska
Polityka prywatności